خرمیه یا خرم‌دینان فرقه‌ای بودند دینی و سیاسی که مدتی پس از کشته شدن ابومسلم خراسانی برخاست. بنابه روایت دینوری و طبری، آغاز کارشان در ۱۹۲ هجری بوده است. چون سال ۱۹۲ فرارسید، خرمیان در سرزمین جبال برای نخستین بار قیام کردند. خرمیان خود را از مزدکیان می‌دانستند. ظاهراً ایشان بقایای مزدکیان پیش از اسلام بودند.

اولین طرفداران این فرقه را «محمره»، به معنی سرخان یا سرخ‌جامگان، لقب دادند، زیرا آنان شعار و پرچم سرخ داشتند و همه فرقه‌های این مذهب، از مخالفان خلافت اعراب بر ایران بودند. شاید خرمدینان همان مزدکیان پیشین باشند که اصلاحاتی در دین مزدک کرده و روش تازه‌ای برگزیده و نام این آیین تازه را «خرم‌دینی» گذاشته باشند و چنان می نماید که ترکیب کلمه «خرم‌دین» تقلیدی از ترکیب «به‌دین» بوده باشد که آن را مترادف دین زرتشتی بکار می برند.

نیز گویند چون زن مزدک، خرمه (خرمک) دخت فاده (پاتک) نام داشت پس از کشته شدن شوهرش از مدائن گریخت وبه ری رفت ودین شوهرش راتبلیغ می‌کرد، از این رو پیروان او را «خرم‌دین» لقب دادند، یعنی کسانی که دین خرمه زن مزدک را دارند.

 منبع